« القرح » اثر شمشير در بدن و زخم و دانه هائى كه در بدن نمودار شود با چرك ، « نداولها » از مصدر مداولة بمعنى : در ميان مردم گرداندن و هر روزى در دست يكى قرار دادن و از همين ماده است دولت بمعنى نوبت براى بهره و استفاده از چيزى . « يمحّص » يعنى پاك مىكند و از بين مىبرد و كم مىكند و خالص مىكند از غشّ و زيادى . « يمحق » از محق بمعنى نابودى و نقص و باطل كردن و بركت بردن . جهت نزول : مجمع : زهرى و قتاده گفته‌اند : براى تسليت مسلمانان است كه در جنگ احد زخمى و كشته و ناراحت شدند آيت 139 « وَلا تَهِنُوا وَلا تَحْزَنُوا » نازل شد . ابن عبّاس گفته است : چون خالد وليد با عدّه اى اعراب از كوه بالا رفتند كه مسلَّط بر مسلمين شوند پيغمبر ( ص ) دعا كرد كه خدايا آنها بر ما علوّ و برترى نيابند ، اين آيه نازل شد . و عدّه اى مسلمين بالا رفتند و به آنها تير زدند و شكستشان دادند ، و اين است مقصود از جمله ى : « أَنْتُمُ الأَعْلَوْنَ » . كلبىّ گفته است : پس از جنگ احد كه پيغمبر امر فرمود : هر كس در احد با ما بوده است برود براى تعقيب اعراب و چون مسلمين زخم ديده و ناراحت بودند مأموريت بر آنها دشوار بود ، اين آيه براى آرامش آنها نازل شد ، و جمله ى ( لا تهنوا ) يعنى سستى نكنيد ، براى اشاره به اين مطلب است . اسباب النّزول : چون از احد براى مدينه خبر نرسيد زنها بيرون شدند كه بفهمند چه بر سر مردها آمده است ، دو نفر را به راه ديدند كه بر شترى نشسته‌اند و مىآيند ، زنى پرسيد : پيغمبر چه مىكند ؟ گفتند : زنده است ، آن زن گفت : « فلا ابالي يتّخذ اللَّه من عباده الشّهداء » يعنى مهمّ نيست كه خدا عدّه اى از بندگانش را شهيد كند ، آيه مطابق گفتار آن زن نازل شد . « وَيَتَّخِذَ مِنْكُمْ شُهَداءَ » . ترجمه : 137 اى مسلمانان پيش از شما مردمى گذشتند و روشها داشتند پس شما بسرزمينها گردش كنيد و [ بنشانه هاى گذشتگان ] بنگريد تا ببينيد سر -